Jaka jest prawidÅ‚owa waga naszego ciaÅ‚a? To pytanie zadaje sobie co raz wiÄ™cej osób. Przedstawimy poniżej sposoby obliczenia idealnej wagi oraz wskaźnik masy ciaÅ‚a. Każdy zdrowy czÅ‚owiek powinien mieć proporcjonalnÄ… masÄ™ ciaÅ‚a do swojego wieku, wzrostu oraz typu budowy. Nie od dziÅ› wiemy, że masa ciaÅ‚a ma ogromny wpÅ‚yw zarówno na nasze zdrowie jak i samopoczucie. Należy jÄ… wiÄ™c systematycznie kontrolować. O tym, czy ważymy prawidÅ‚owo możemy siÄ™ przekonać w prosty sposób, korzystajÄ…c z przygotowanych przez lekarzy wzorów na obliczenie prawidÅ‚owej masy ciaÅ‚a. W ocenie wagi należy wiÄ™c brać pod uwagÄ™ nie tylko wskaźniki, ale i wÅ‚asnÄ… budowÄ™ ciaÅ‚a: budowÄ™ kośćca i masÄ™ mięśniowÄ…. Osoby uprawiajÄ…ce sport czÄ™sto ważą wiÄ™cej, a wcale nie sÄ… otyÅ‚e. Dzieje siÄ™ tak dlatego, że zazwyczaj majÄ… wyrobionÄ… masÄ™ mięśniowÄ….
1. Wskaźnik BMI - Body Mass Index (ang. wskaźnik masy ciaÅ‚a, w skrócie BMI; inaczej wskaźnik Queteleta II) – wspóÅ‚czynnik powstaÅ‚y przez podzielenie masy ciaÅ‚a podanej w kilogramach przez kwadrat wysokoÅ›ci podanej w metrach.
BMI = waga ciała (kg) / wzrost w (m2 )
Dla osób dorosÅ‚ych wartość BMI wskazuje na:
< 16,00 – wygÅ‚odzenie 16,00–16,99 – wychudzenie spowodowane czÄ™sto przez ciężkÄ… chorobÄ™, anoreksjÄ™ 17,00–18,49 – niedowagÄ™1 8,50–24,99 – wartość prawidÅ‚owÄ… 25,00–29,99 – nadwagÄ™ 30,00–34,99 I stopieÅ„ otyÅ‚oÅ›ci 35,00–39,99 II stopieÅ„ otyÅ‚oÅ›ci ≥ 40,0 III stopieÅ„ otyÅ‚oÅ›ci (otyÅ‚ość skrajna)
DziÄ™ki temu wskaźnikowi można wstÄ™pnie stwierdzić, czy ma siÄ™ nadwagÄ™ czy niedowagÄ™. Oznaczanie wskaźnika masy ciaÅ‚a ma znaczenie w ocenie zagrożenia chorobami zwiÄ…zanymi z nadwagÄ… i otyÅ‚oÅ›ciÄ…, np. cukrzycÄ…, chorobÄ… niedokrwiennÄ… serca, miażdżycÄ…. Podwyższona wartość BMI zwiÄ…zana jest ze zwiÄ™kszonym ryzykiem wystÄ…pienia takich chorób. BMI jest bardzo prosty w użyciu, jest jednak dosyć niedokÅ‚adnym wskaźnikiem nadwagi czy też ryzyka chorób z niÄ… zwiÄ…zanych. KulturyÅ›ci mogÄ… mieć BMI wskazujÄ…ce na skrajnÄ… otyÅ‚ość, posiadajÄ…c jednoczeÅ›nie bardzo maÅ‚o tkanki tÅ‚uszczowej. ZwiÄ…zek miÄ™dzy wielkoÅ›ciÄ… wskaźnika a ryzykiem chorób różni siÄ™ miÄ™dzy populacjami o różnych proporcjach ciaÅ‚a. I tak wÅ›ród Azjatów ryzyko cukrzycy jest znaczÄ…co wyższe przy niższych wartoÅ›ciach BMI. O wiele dokÅ‚adniejszym (lecz trudniejszym do zmierzenia bez specjalistycznej aparatury) wskaźnikiem jest procentowa zawartość tÅ‚uszczu w organizmie. Na rynku sÄ… już dostÄ™pne wagi umożliwiajÄ…ce obliczenie tego wspóÅ‚czynnika.
2. Należna masa ciaÅ‚a jest to masa ciaÅ‚a odpowiednia do wieku i pÅ‚ci. NależnÄ… masÄ™ ciaÅ‚a można obliczyć wedÅ‚ug wzoru: Mn = dla kobiet - (wzrost w cm – 100) – 10% Mn = dla mężczyzn - (wzrost w cm – 100) – 5%
NastÄ™pnie wyznaczamy wzglÄ™dnÄ… masÄ™ ciaÅ‚a – wzglÄ™dna masa ciaÅ‚a (w %): masa aktualna/masa należna x 100%.
Ostatnim etapem jest interpretacja wyniku:
<90% - niedobór masy ciaÅ‚a, 90 – 110% - prawidÅ‚owa masa ciaÅ‚a, 110 – 120% - nadwaga, >120% - otyÅ‚ość.
Przykład: mężczyzna o wzroście 175 cm i masie ciała 85 kg. Masa należna = (175 - 100) - 0,05 x (175-100) = 75 - 3,75 = 71,25 kg Względna masa ciała = 85 kg / 71,25 kg x 100% = 119% Interpretacja wyniku - nadwaga.
3. Wskaźnik WHR (Waist/Hip Ratio) - jest stosunkiem obwodu tali do obwodu bioder. Wartość tego wskaźnika wykorzystuje siÄ™ jako kryterium podziaÅ‚u na dwazróżnicowane typy otÅ‚uszczenia i otyÅ‚oÅ›ci:
- otyłość brzuszna (wisceralna, androidalna) typu jabłko - pośladkowo-udowa (obwodowa, ginoidalna) typu gruszka.
Obliczamy go dzielÄ…c obwód talii przez obwód bioder (w centymetrach):
WHR = obwód talii (cm) /obwód bioder (cm)
Interpretacja wyników: - otyÅ‚ość gynoidalna (gruszka) - gdy WHR jest niższy niż 0,8 u kobiet i 1,0 u mężczyzn - otyÅ‚ość aneroidalna (jabÅ‚ko) - gdy WHR jest wiÄ™kszy lub równy 0,8 u kobiet i 1,0 u mężczyzn.
4. Wzór Broca - Najbardziej znany i najstarszy wzór okreÅ›lajÄ…cy prawidÅ‚owÄ… (przeciÄ™tnÄ…) masÄ™ ciaÅ‚a. Wynik uzyskuje siÄ™ poprzez odjÄ™cie od wzrostu (wyrażonego w centymetrach) liczby 100. Wzór ma być miarodajny dla wzrostu z przedziaÅ‚u 160-190cm.
WB= Waga właściwa = wzrost (w cm) - 100 Waga idealna (kobiety) = waga właściwa * 0,85 Waga idealna (mężczyźni) = waga właściwa * 0,9
Wagę idealną uzyskuje się poprzez odjęcie od wagi właściwej: - 10% dla mężczyzn, - 15% dla kobiet. Waga prawie idealna to przedział między wagą idealną, a właściwą. Waga poprawna to z kolei przedział pomiędzy właściwą, a nadwagą.
Nadwaga > waga właściwa * 1.1 Otyłość > waga właściwa * 1.2
Nadwaga zaczyna się w momencie kiedy masa ciała przewyższa o 10% wagę właściwą, otyłość - o 20%.
Wskaźnik Broca-Brugsha IdealnÄ… wagÄ™ uzyskuje siÄ™ poprzez odjÄ™cie liczby 100, 105, 110 lub 115 od wysokoÅ›ci ciaÅ‚a. To, którÄ… z nich siÄ™ odejmie zależne jest od posiadanego wzrostu.
Masa idealna:
MC = H-100 przy wysokości ciała do 164 cm MC = H-105 przy wysokości ciała 165 - 175 cm MC = H-110 przy wysokości ciała powyżej 175 cm MC = H-115 przy wysokości ciała powyżej 190 cm
Przykład: wzrost 169cm MC = H-105 169 - 105 = 64kg
5. Wzór Bernharda - wynik uzyskuje siÄ™ mnożąc wzrost w cm przez obwód klatki piersiowej w cm i dzielÄ…c to przez 240. Ważne jest w przypadku kobiet zmierzenie obwodu klatki piersiowej pod pachami lub biustem.
WB= Waga należna (kg) = wzrost (cm) * obwód klatki piersiowej (cm) / 240
Waga poprawna zawiera się w przedziale pomiędzy wagą należną a nadwagą: Nadwaga > waga należna * 1,1 Otyłość > waga należna * 1,2
|